Drukarnie cyfrowe, plotery UV i maszyny solwentowe to srodowisko pracy, w którym pracownicy codziennie stykają się z niebezpiecznymi oparami chemicznymi. Farby solwentowe, tusze UV oraz srodki czyszczące emitują lotne związki organiczne (LZO), fotoinicjatory i aerozole cząstek stałych, które przy braku odpowiedniego odciągu oparów drukarskich kumulują się w powietrzu i stanowią poważne zagrożenie zdrowotne. Długotrwała ekspozycja na te substancje może prowadzić do chorób układu oddechowego, podrażnien skóry oraz uszkodzen narządów wewnętrznych.
Skuteczna filtracja i odciąg oparów w drukarni to nie tylko kwestia komfortu pracy, ale przede wszystkim obowiązek prawny wynikający z przepisów BHP. Systemy odciągowe BOFA zostały zaprojektowane z myslą o branży poligraficznej i zapewniają maksymalną ochronę zarówno pracowników, jak i sprzętu drukarskiego. Filtracja oparów u zródła emisji to najskuteczniejsza metoda ochrony zdrowia personelu i jednoczesnie sposób na spełnienie wymogów prawa pracy.
Zagrożenia zdrowotne oparów drukarskich
Opary emitowane przez drukarki UV i solwentowe zawierają szereg substancji szkodliwych dla zdrowia człowieka. Wśród najgroźniejszych składników wymienić należy:
- Lotne związki organiczne (LZO) – toluen, ksylol, etylobenzen i inne rozpuszczalniki organiczne
- Fotoinicjatory UV – substancje fotoreaktywne o działaniu alergizującym i potencjalnie rakotwórczym
- Aminy i akrylany – obecne w farbach UV, działają drażniąco na drogi oddechowe i skórę
- Ozon i tlenki azotu – produkty uboczne działania lamp UV wysokiej intensywnosci
- Cząstki stałe PM2.5 i PM10 – mikrocząstki farb, pigmentów i nośników
- Izocyjaniany – składniki niektórych farb do druku wielkoformatowego
Konsekwencje zdrowotne długotrwałej ekspozycji na opary drukarskie bez skutecznego odciągu oparów drukarskich są poważne i dobrze udokumentowane. Pracownicy drukarni zgłaszają następujące dolegliwosci:
- Przewlekłe bóle głowy, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji
- Podrażnienia oczu, nosa i gardła oraz nawracające infekcje dróg oddechowych
- Astmę zawodową i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)
- Kontaktowe zapalenie skóry i alergie skórne
- Zaburzenia czynnosci wątroby i nerek przy długotrwałej ekspozycji
- Nowotwory układu oddechowego związane z ekspozycją zawodową
Szczególnie narażeni są operatorzy maszyn drukujących, którzy spędzają kilka godzin dziennie w bezposredniej bliskosci głowic drukujących i lamp UV. Wiele substancji zawartych w farbach UV zostało sklasyfikowanych przez Miedzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) jako potencjalnie lub prawdopodobnie rakotwórcze. Inwestycja w bezpieczenstwo w miejscu pracy chroni najcenniejszy zasób firmy – zdrowie jej pracowników – i zmniejsza ryzyko kosztownych absencji chorobowych.
Przepisy BHP i normy dla drukarni
Polskie i europejskie przepisy nakładają na pracodawców konkretne obowiązki w zakresie ochrony pracowników przed szkodliwymi substancjami chemicznymi. Nieprzestrzeganie tych regulacji grozi karami ze strony Panstwowej Inspekcji Pracy oraz odpowiedzialnoscia cywilną w przypadku chorób zawodowych. Najważniejsze regulacje prawne dotyczące branży drukarskiej obejmują:
- Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP – nakłada obowiązek zapewnienia odpowiedniej wentylacji i ograniczenia ekspozycji na substancje szkodliwe
- Dyrektywa 2004/37/WE – ochrona pracowników przed ryzykiem zawodowym wynikającym z narażenia na czynniki rakotwórcze i mutagenne
- Dyrektywa 98/24/WE – ochrona pracowników przed ryzykiem związanym ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi w miejscu pracy
- Rozporządzenie REACH (WE) nr 1907/2006 – rejestracja, ocena i autoryzacja substancji chemicznych stosowanych w farbach
- PN-EN ISO 16890 – norma dotycząca klasyfikacji i badan filtrów powietrza
- PN-EN 481 – norma dotycząca frakcji pyłów na stanowiskach pracy
Najwyższe Dopuszczalne Stężenia (NDS) dla wybranych substancji spotykanych w drukarniach – aktualne wartosci:
- Toluen: NDS = 100 mg/m3 (NDSCh = 200 mg/m3)
- Etylobenzen: NDS = 200 mg/m3 (NDSCh = 400 mg/m3)
- Ksylol (izomery): NDS = 100 mg/m3 (NDSCh = 200 mg/m3)
- Ozon: NDS = 0,2 mg/m3 (NDSCh = 0,4 mg/m3)
- Pył całkowity: NDS = 10 mg/m3
Pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego oraz wdrożenia srodków eliminujących lub ograniczających narażenie pracowników do poziomu poniżej NDS. Skuteczny odciąg oparów drukarskich jest najefektywniejszym technicznym srodkiem ochrony zbiorowej, priorytetowym nad ochroną indywidualną (maskami). Więcej o wymaganiach i normach bezpieczenstwa w pracy znajdziesz na stronie bezpieczenstwo w zakładzie.
Systemy BOFA dla drukarni
BOFA International to wiodący producent systemów filtracji oparów i cząstek stałych, specjalizujący się w rozwiązaniach dla przemysłu drukarskiego od ponad 30 lat. Technologia odciągu oparów BOFA opiera się na wielostopniowej filtracji łączącej prefiltry, filtry HEPA i węgiel aktywny, co zapewnia skutecznosc powyżej 99,97% dla cząstek o srednicy powyżej 0,3 mikrona oraz efektywną absorpcję LZO i fotoinicjatorów.
Dla branży drukarskiej BOFA oferuje następujące sprawdzone modele:
- BOFA PrintPRO 400 – dedykowany do druku UV, wydajnosc 400 m3/h, filtr HEPA H14 oraz węgiel aktywny 3 kg, idealny dla ploterów do 3 m szerokosci i pojedynczych stanowisk druku
- BOFA PrintPRO 600 – dla większych drukarni i maszyn wielkoformatowych, wydajnosc 600 m3/h, zaawansowany system filtracji oparów solwentowych, możliwosc obsługi do 2 maszyn jednoczesnie
- BOFA AD Oracle iQ – inteligentny system z monitoringiem online, auto-diagnostyką filtrów i powiadomieniami serwisowymi via aplikację, wydajnosc do 550 m3/h, z cyfrowym panelem sterowania
- BOFA V-Series (V400 i V500) – kompaktowe urządzenia pionowe o małym footprincie, idealne gdy przestrzen robocza jest ograniczona, wydajnosc 400-500 m3/h
- BOFA HEPA Pro 3 – system przeznaczony dla duzych zakładów drukarskich z wieloma maszynami, wydajnosc powyżej 1000 m3/h, możliwosc centralnego podłączenia wielu punktów odciągu
Wszystkie systemy BOFA wyróżniają się następującymi cechami:
- Cichą pracą – poziom hałasu poniżej 55 dB(A), bez zakłócen procesów produkcyjnych
- Kompaktową budową i elastycznym montażem – przy maszynie, na scianie lub suficie
- Prostą wymianą filtrów bez użycia narzędzi i minimalnymi przestojami serwisowymi
- Certyfikatami CE i pełną zgodnoscią z normami europejskimi BHP
- Długim zywociem filtrów – do 12 miesięcy przy standardowym użytkowaniu
- Precyzyjnie dobranymi mediami filtracyjnymi dla farb UV lub solwentowych
Pełną ofertę systemów odciągowych dla drukarni znajdziesz w naszym sklepie online oraz na dedykowanej stronie odciągi do druku.
Potrzebujesz systemu filtracji dopasowanego do Twojego zakładu?
Zadzwoń: +48 502 612 243 lub napisz do nas
Autoryzowany dystrybutor BOFA – bezpłatna konsultacja
Jak dobrać odciąg do drukarki?
Wybór odpowiedniego systemu odciągowego dla drukarni zależy od kilku kluczowych czynników. Przed zakupem warto przeprowadzić analizę potrzeb zgodnie z poniższą metodologią:
1. Rodzaj stosowanych farb i atramentów
Farby UV emitują przede wszystkim fotoinicjatory, akrylany i ozon, natomiast farby solwentowe – LZO i organiczne rozpuszczalniki. Systemy dla druku UV wymagają specjalnych filtrów węglowych zaimpregnowanych pod kątem pochłaniania fotoinicjatorów, podczas gdy dla druku solwentowego kluczowa jest wysoka pojemnosc filtra węglowego na LZO. Warto poinfomować dostawcę o dokładnym typie stosowanych farb, aby dobrać właściwe media filtracyjne.
2. Wydajnosc maszyny i kubatura pomieszczenia
Podstawowa zasada: odciąg przy maszynie powinien przechwytywać opary u zródła, zanim trafią do powietrza pomieszczenia. Dla skutecznego odciągu lokalnego przy typowym ploterze UV wydajnosc 300-600 m3/h jest wystarczająca. Dla całego pomieszczenia drukarni należy zaplanowac co najmniej 10-krotną wymianę powietrza na godzinę: kubatura pomieszczenia x 10 = wymagana wydajnosc wentylacji w m3/h.
3. Liczba jednoczesnie pracujących maszyn
Każda drukarka powinna posiadac własny punkt odciągu zlokalizowany jak najbliżej zródła emisji. W przypadku kilku maszyn można zastosowac centralny system zbiorczy lub indywidualne urządzenia przy każdej maszynie – opcja ta jest bardziej elastyczna i niezawodna.
4. Prędkosc druku i czas pracy maszyny
Maszyny pracujące wiele godzin dziennie przy dużej prędkosci druku wymagają bardziej wydajnych systemów i częstszej wymiany filtrów. Przy intensywnym użytkowaniu (ponad 16 godz./dobe) należy przewidziec filtry o zwiększonej pojemnosci lub skrócone interwały serwisowe.
5. Dostępna przestrzen i sposób montażu
Systemy naścienne lub sufitowe to rozwiązanie dla małych drukarni, gdzie przestrzen na podłodze jest ograniczona. Jednostki mobilne na kółkach umożliwiają łatwe przemieszczanie między maszynami i są popularne w drukarniach z różnorodnym parkiem maszyn.
Nasi specjalisci pomagają dobrać optymalne rozwiązanie dla każdej drukarni – od jednoosobowego zakładu po duże przedsiębiorstwo poligraficzne. Skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy, aby umówic bezpłatną konsultację techniczną i dobrać optymalny system.
FAQ – Najczęsciej zadawane pytania
Czy odciąg oparów drukarskich jest obowiązkowy prawnie?
Tak, przepisy BHP nakładają na pracodawców obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy i ograniczenia stężen substancji szkodliwych do wartosci poniżej NDS. Jeżeli pomiary stężen szkodliwych substancji przekraczają Najwyższe Dopuszczalne Stężenie, pracodawca jest zobowiązany do wdrożenia technicznych środków ochrony zbiorowej – w tym odciągu oparów – jako działania priorytetowego przed ochroną indywidualną. Nawet poniżej wartosci normatywnych stosowanie filtracji jest zalecane jako dobra praktyka przemysłowa i element odpowiedzialnego zarządzania zakładem.
Jaka jest różnica między odciągiem dla druku UV a solwentowego?
Drukarki UV emitują głównie fotoinicjatory, akrylany i ozon, co wymaga filtrów węglowych z odpowiednią impregnacją dedykowaną tym substancjom. Drukarki solwentowe emitują przede wszystkim LZO i organiczne rozpuszczalniki, gdzie kluczowa jest wysoka pojemnosc filtra węglowego. Systemy BOFA PrintPRO dostępne są w wersjach dla obu typów druku, z odpowiednio dobranymi mediami filtracyjnymi – zawsze informujemy o tym przed zakupem.
Jak często należy wymieniać filtry w systemie BOFA?
Częstotliwosc wymiany filtrów zależy od intensywnosci użytkowania i rodzaju stosowanych farb. Przy standardowym użytkowaniu (8 godz./dzien, 5 dni w tygodniu) filtry HEPA wytrzymują 6-12 miesięcy, filtry węglowe 3-6 miesięcy, a prefiltry 1-3 miesiące. Systemy BOFA z monitoringiem online automatycznie informują o koniecznosci wymiany na podstawie rzeczywistego stopnia zużycia filtrów.
Czy system BOFA można podłączyć do istniejącej instalacji wentylacyjnej?
Systemy BOFA pracują standardowo jako samodzielne urządzenia z obiegiem zamkniętym – oczyszczone powietrze jest zwracane do pomieszczenia. Możliwa jest również wersja z wyrzutem na zewnątrz budynku przy użyciu odpowiednich przewodów. Integracja z istniejącą instalacją wentylacyjną jest możliwa i wymaga indywidualnej oceny technicznej – nasi specjalisci chętnie doradzą w tej kwestii.
Jaki jest całkowity koszt posiadania systemu BOFA dla drukarni?
Koszt zakupu systemu BOFA dla pojedynczej drukarki zaczyna się od ok. 4000 zł netto dla modeli kompaktowych, do ok. 12 000 zł netto dla zaawansowanych systemów z monitoringiem. Roczne koszty eksploatacyjne (wymiana filtrów + energia elektryczna) wynoszą 600-2000 zł w zależnosci od modelu i intensywnosci użytkowania. Inwestycja zwraca się w ograniczeniu kosztów absencji chorobowych, uniknięciu kar PIP i potencjalnych roszczeń pracowniczych z tytułu chorób zawodowych.
Potrzebujesz systemu filtracji dopasowanego do Twojego zakładu?
Zadzwoń: +48 502 612 243 lub napisz do nas
Autoryzowany dystrybutor BOFA – bezpłatna konsultacja
